Hesperian Health Guides
Туруу, басуу жана денесинин тең салмактыгын сактоо ык-жөндөмдөрүн өнүктүрүүчү көнүгүүлөр
HealthWiki > Ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү балдарды реабилитациялоо > 35-БӨЛҮМ: Баланын өнүгүүсүнө түрткү берүүнү эрте баштоо жана өнүктүрүүчү көнүгүүлөр > Туруу, басуу жана денесинин тең салмактыгын сактоо ык-жөндөмдөрүн өнүктүрүүчү көнүгүүлөр
Демейде бала төмөнкү баскычтарды басып өтөт:
Жогоруда келтирилген баскычтардын ар биринде балага дем берип түрткү болуп, аны басууга даярдасаңыз болот.
ЭСКЕРТҮҮ! Эгер отурган абалында бала денесинин тең салмактыгын сактай албаса, аны басканга даярдоо азырынча эрте. Адегенде отурган абалында, андан кийин турган абалында тең салмактыгын сактоону үйрөнүүсүнө жардам бериңиз.
| Буттарын бекемдөө үчүн, баштапкы кадам шилтөө рефлексин пайдалангыдай кылып, баланы кармаңыз. Баланы абайлап секиртсеңиз болот. | Бала буттарына тура баштаганда, кулап калбашы үчүн, аны жамбаш сөөк тушунан кармаңыз. Буттарына туруусун жеңилдетүү үчүн, буттарын бир биринен алыстатыңыз. Бул көнүгүүнү адегенде баланын алдына, кийин артына туруп аткарыңыз. | |
 |
 |
Салмагын бир бутунан экинчисине которууну үйрөнүүсү үчүн, баланы бир капталынан экинчи капталына абайлап термелтиңиз. |
|
ЭСКЕРТҮҮ! Булчуңдарында спастикасы бар бала менен мындай көнүгүүнү жасоо булчуңдарынын чыңалуусун жана ийкемсиздигин күчөтүшү мүмкүн. КӨНҮГҮҮНҮ ЖАСАБАҢЫЗ. |
||
| Бала денесинин тең салмактыгын мыктыраак сактаганды үйрөнгөндө, аны ийиндеринен эле кармаса болот. | Же болбосо, бала суу чачкан резиңке түтүктү же арканды кармансын. Булар ийкемдүү болгондуктан, бала денесинин тең салмактыгын сактоо үчүн, көбүрөөк аракет кылууга аргасыз болот. |
 |
|
Кийин ал арканды бир колу менен гана кармап турганды үйрөнө алат. |
| Тартынып буттарына туруусуна кызыктыруу үчүн, үстөлдүн кырына жактырган оюнчугун коюп коюңуз. | Бала дээрлик өз алдынча басканга жарактуу болуп калса, бирок кулап калуудан чочуласа, анда көкүрөгүнө кездемеден таңуу ороңуз. | ||
 |
Баланы ушул таңуудан катуу тартпай кармаңыз – ал бош кармалсын. Кулап калбашы үчүн, аны кармап калууга даяр болуңуз. |  | |
| Кадам шилтеп жылуусуна кызыктыруу үчүн, үстөлдүн алыскы кырына жактырган буюмун коюп коюңуз. |
ЭСКЕРТҮҮ! Бала кездемеге асылбасын. Салмагын өзү көтөрсүн. Таңууну бала кулап баратканда гана колдонуңуз. | ||
Дененин тең салмактыгын сактоо ык-жөндөмүн жакшыртуу үчүн башка көнүгүүлөр:
| Баланы колтуктарынан бошураак кармап, бир капталынан экинчи капталына, анан алдынан артка абайлап жантайтыңыз. Бала денесин тик абалына кайтарууга өзү аракет кылсын. Бул көнүгүүнү оюнга айлантыңыз. |  |
Башында баланы жакшылап кармаңыз. Денесинин тең салмактыгын мыктыраак сактаганды үйрөнгөндө, баланы кармабай эле коюңуз, бирок кокус кулап баштаса, аны кармап калууга даяр болуңуз. |
| Каптал жана арка менен алдыга басып машыккыла. | Баланы кандай кармоо туура? | ||
 |
 МЫНДАЙ
МЫНДАЙ
ЭМЕС Салмак борбору ортодо.
Салмак борбору ортодо эмес. |
||
Бала өз алдынча басып баштагыча, ага керектүү гана өлчөмдө аны кармаңыз.
|
| Эгер чоңоюп калган бала тең салмактыгын жакшы сактай албаса, колго жасалган термелме такта бул көнүгүүнү кызыктуу оюнга айлантат. Башында жай кыймылдагыла, айрыкча балада церебралдык шалдык бар болсо. |
 |
Термелме тактанын астындагы термелген бөлүгү кенен болгону жакшыраак. Ошондо такта бир калыпта, жакшы термелет. |
 | |
| такта астынкы бөлүгүнөн ажырап кетпеши үчүн чектөөчтөр | Айрым балдарга кармануу үчүн таякча керек болот. |
| Колго жасалган жөнөкөй параллелдүү брустар буттары алсыз же тең салмактыгын жакшы сактай албаган балага басканды үйрөнүп баштоосуна жардам бере алат. | Кармагычы бар, колго жасалган араба (бастыргыч) басканды жаңы үйрөнө баштаган же тең салмактыгын жакшы сактай албаган балага таянычты да, өз алдынчалыкты да камсыз кылууга жарап берет. |
 |
 |
 |
Фанерадан жасалган дөңгөлөктөрү бар, жыгачтан жасалган, түзүлүшү жөнөкөй бул бастыргычтын жардамы менен өнүгүүсүндө артта калган бул бала басканды үйрөнүп жатат. (Буга окшогон бастыргычтардын түзүлүштөрүн караңыз.) |
This page was updated:30 Дек 2025