Hesperian Health Guides

Балдарды пес оорусунун белгилерине текшерүү

Бул бөлүмдө:

Пес оорусу көп учураган аймактарда коомчолук медициналык-санитардык кызматчылар жана реабилитологдор ата-энелер жана мектеп мугалимдери чогуу балдардын бардыгын пес оорусунун баштапкы белгилерине такай текшерип туруулары керек. Пес оорусу бар деп белгилүү адамдар жашаган үй-бүлөлөрдөгү балдарды такай текшерип туруу баарынан маанилүү. Мындай текшерүүнү ар 6–12 айда бир жолу жана жок дегенде 3 жыл аткаруу талап кылынат.

БАШТАПКЫ БЕЛГИЛЕРИ

Териде кычышпаган же оорутпаган, жай өсүп кеңейген так пайда болуу. Мындай тактын өңү-түсү айланасындагы теринин өңү-түсүнөн бир аз айырмаланышы мүмкүн. (Пес оорусунан улам пайда болуучу тактардын түсү эч качан толук ак болбойт, алар кабырчыктанбайт (лепроздук реакцияны эсепке албаганда).

Эскертме: Мындай тактар жаңы пайда болгондо, көп учурда алардагы сезгичтик сакталат же бир аз бузулат. Эгер тактагы сезгичтик бузулганынан күмөн санабасаңыз, бул пес оорусу экени дээрлик анык.


ЭМНЕГЕ КӨҢҮЛ БУРУУ КЕРЕК?

Бүтүндөй дененин терисин, айрыкча бетти, колдорду, арканы, эки жамбашты жана буттарды тактарга текшериңиз.

An arm with a round pale patch on it
Эгер чети даана билинбеген, бир аз бозоргон так тапсаңыз, ага байкоо жүргүзүүнү токтотпоңуз. Такта сезгичтик бузулбаса, пес оорусу деген тыянакка келерден мурун, башка белгилерин да издеңиз. (Көптөгөн балдардын беттеринде жана колдорунда буга окшогон боз тактар пес оорусуз эле боло берет.)
A man's chest with a two different types of round skin patches
уркуюп чыгып турган четтери бар же мындай четтери жок, чакалайды (трихофития) элестеткен тактар


КИЙИНЧЕРЭЭК ПАЙДА БОЛУУЧУ БЕЛГИЛЕРИ


ТЕРИДЕГИ ТАКТАРДАГЫ СЕЗГИЧТИК БУЗУЛУУСУНА ТЕКШЕРҮҮ

1. Алакан-манжаларда жана бут кетмендеринде сайгылашуу, сенейүү же сезгичтик бир аз бузулуу байкалуу.

Же болбосо, теридеги тактарда сезгичтик жоголгону даана билинет.


Куш канатынын бир талынын же катуу жиптин учу менен тактын өзүнө жана анын айланасындагы териге акырын тийип, денесинин кайсы жерине бир нерсе тийгенин баладан сураңыз (бала аны карабасын).
Middle of a skin patch is being tested with a thread, and another patch is being tested with a needle
Эгер бала жиптин тийгенин сезбесе, стерилдүү ийне менен бир аз сайып көрүңүз.
A boy closing his eyes while a cloth is being put on his skin patch
Чыбыкка жип байланган. Так ушул ыкманын жардамы менен алакан-манжаларын жана бут кетмендерин сенейүүгө жана сезгичтиги бузулбаганына текшериңиз.


2. Алакан-манжаларда жана бут кетмендеринде бир аз алсыздык же деформация пайда болуу.
A dropped foot with toes curled in
бут кетмени салаңдап калуу (Бала аны көтөрө албайт.)
бут манжалары алсыз болуу же жырткыч жаныбардын манжалары сымалдануу
Бала манжаларын түздөп көрсүн. Эгер ал муну аткара албаса, бул пес оорусунан улам болуучу шалдыктын белгиси болушу мүмкүн. Бала чыпалагы алаканына бириккен жерине бармагы менен жетүүгө да аракет кылып көрсүн.
DVC Ch26 Page 216-8.png
Мындай кыймылдын оор болушу бул жердеги булчуңдун алсыздыгынан улам болушу мүмкүн. Бул пес оорусунун белгиси болушу ыктымал.
back of the hand with fingers slightly curled
Hand with palm up with unstraight fingers
ЭСКЕРТҮҮ! Дене мүчөлөрүнүн мындай алсыздыгы полиомиелит вирусунан, булчуңдар дистрофиясынан же башка илдеттерден улам болушу мүмкүн.
3. Кээ бир нервдер чоңоюп кетүү (бул ооруу менен коштолушу же коштолбошу, же бир аз ооруксунуу менен коштолушу мүмкүн. Жабыркап калган нерв теринин астында жоон боодой сезилет. Нерв бир топ жооноюп кеткенде, аны оңой эле көрүүгө болот.
DVC Ch26 Page 216-9.jpg
A boy standing with arrows pointing to places that can be checked for large nerves
Дененин бул жерлериндеги нервдер чоңоюп кеткен-кетпегенин текшериңиз.
Теридеги тактардын ичиндеги же айланасындагы нервдер чоңоюп кеткен-кетпегенин да текшериңиз.
Кулактын астындагы нерв жооноюп кеткен A Manual of Leprosy (Пес оорусу боюнча колдонмо) деп аталган китептен алынган.



This page was updated:30 Дек 2025