Hesperian Health Guides
ЖҮЛҮНДҮ ЖАБЫРКАТЫП АЛУУДАН КИЙИНКИ ФИЗИОТЕРАПИЯ
HealthWiki > Ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү балдарды реабилитациялоо > 23-БӨЛҮМ: Жүлүн жабыркоо > ЖҮЛҮНДҮ ЖАБЫРКАТЫП АЛУУДАН КИЙИНКИ ФИЗИОТЕРАПИЯ
Мазмуну
ДЕМ АЛУУСУНА ЖАНА ЖӨТӨЛТҮП ЖАРДАМ БЕРҮҮ
Жүлүнү моюн же аркасынын өйдөкү бөлүгүнөн жабыркаганда, көп учурда, дем алдыруучу булчуңдарынын бир бөлүгү шал болуп калат. Андан соң жабыркабаган булчуңдары бара-бара бекемдеп, дем алуусу жакшырат. Бирок кээде айрымдардын дем алуусу начар боюнча калып, адам жакшылап жөтөлүп алуу аркылуу дем алуу жолдорун тазалоого жарабай, пневмония менен тез эле ооруп кала берет. Аны жөтөлтүүгө жардам берүү үчүн, төмөнкү сүрөттө көрсөтүлгөндөй, колдоруңузду көкүрөгүнө коюңуз.
Жөтөлүүсүн өтүнүңүз. Ал жөтөлө баштаганда, көкүрөгүн бекем басыңыз. Этият болуңуз: омуртка тутуму ордунан жылып кетпесин.
ЖӨТӨЛТҮҮГӨ ЭКИ АДАМ ЖАРДАМ БЕРҮҮ
 |
Суук тийгенде, муну күнүнө бир нече маал аткаргыла. Дем алуусу оорлогондо, же өпкөсүндө же тамагына былжыр толуп кеткенине шектенсеңиз, муну күнүнө мындан да көп маал аткаргыла. |
ЖӨТӨЛТҮҮГӨ БИР АДАМ ЖАРДАМ БЕРҮҮ
 |
 |
| Бала терең дем алуусуна жардам берүү жана дем алдыруучу булчуңдарынын иштөөсүн күчөтүү үчүн, ал терең дем алып, демин чыгарганда, бул жеринен этияттап басыңыз. Мындай аракетти күнүнө бир нече маал, бир нече мүнөт бою аткарыңыз. | Эгер өпкөсүнө көп былжыр топтолсо, баланы, сүрөттө көрсөтүлгөндөй, курсагына жаткырып, аркасын жандуу чапкылаңыз. Бул былжыр бошонуусуна жардам берет, анан аны жөтөлтүү жолу менен сыртка чыгарса болот. Бала суудан көп ичиши керек – былжыр андан суюлуп, жөтөл менен сыртка чыгуусу жеңилдейт. |
КЫЙМЫЛДОО ЖАНА КӨНҮГҮҮЛӨР
Ар бир кол жана бут үчүн 10 мүнөт муундардын толук көлөмдө кыймылдоо ийкемдигин сактоочу көнүгүүлөрдү аткаргыла. Биринчи бир нече жума буларды күнүнө 2 маал жасагыла. Кийин, балким, буларды күнүнө бир эле маал жасоо жетиштүү болот. Эгер контрактуралардын белгилери пайда боло баштаса, дененин ошол бөлүктөрүнө көбүрөөк көңүл буруңуз. Эң башынан эле пассивдүү көнүгүүлөрдү да (баланын денесинин бөлүктөрүн башка бирөө кыймылдатат), эгер мүмкүн болсо, активдүү көнүгүүлөрдү да (бала өзү кыймылдатат) жасап баштоо зарыл.
Муундардын толук көлөмүндө кыймылдоо ийкемдигин сактоочу көнүгүүлөрдү жабыркоо орун алган күндүн эртесинен тартып эле өзгөчө этияттык менен баштоо керек (42-бөлүмдү караңыз). Бул көнүгүүлөр кандын дене боюнча айлануусун жакшыртууга (эт оюлуулар пайда болуу ыктымалдыгы азаят), контрактуралар калыптануусуна жол бербөөгө жана жабыркабаган булчуңдарды бекемдөөгө жардам берет. Муундар толук көлөмүндө кыймылдоо ийкемдигин сактоочу көнүгүүлөрдү өмүр бою жасоо талап кылынат, б.а. мүмкүн болушунча мындай көнүгүүлөр баланын күндөлүк тиричилигинин бир бөлүгү болуп калышы керек.
| ЭСКЕРТҮҮ! | |||||||
♦ Айрыкча башында арка менен моюн көнүгүүлөрдү жасоодон улам ордунан жылып кетүүсүнө жол бербеңиз. Бут кетмендеринен, таман сөөк - жото жилик муундарынан, алакан-манжалардын, кырк муундардан жана чыканактардан баштагыла.
♦ Эгер көнүгүүлөр булчуңдардын күчтүү спазмдарына же тарткылоолоруна алып келсе, сынган жер айыкмайынча аларды аткарбагыла.
 бирок бул сүрөттөгүдөй бүгүлүү абалында болгондо эмес. Анткени мындай учурда, оңдолбогон контрактура ар кандай буюмдарды манжалары менен түшүрбөй кармоосуна балага мүмкүнчүлүк берет. Манжалары тийиштүү булчуңдарынын жардамы менен кыймылга келе албаса да, кырк мууну артын көздөй бүгүлүп туруусу ар кандай буюмдарды илип кармоосуна жардам берет. Эгер мүмкүн болсо, тажрыйбалуу физиотерапевт менен кеңешиңиз.
♦ бир абалында улам “салаңдап” калмайы бар болгон шал дене бөлүктөрүнө, мисалы, бут кетмендерине,
 Көнүгүүлөрдүн (42-БӨЛҮМ) жана бут кетмендери үчүн таканчтын жардамы менен буга жол бербеңиз.
Булчуң кыскарып кеткен
Бут кетмени “салаңдап” турат
♦ же булчуңдар спастикасынан же булчуңдардын тең салмаксыздыгынан улам дайыма түз же бүгүлүү абалында кармалган муундарга.
Мисалы:
|
